Konya’ya bu kez sadece gitmedim… döndüm.
Bir şehre değil, bir hâle.
Ankara’dan çıkıp Konya’ya vardığımda içimde garip bir sakinlik vardı. Sanki bu şehir sizi karşılamıyor da zaten sizi bekliyormuş gibi hissettiriyor. İki gün kalırım diye planladım ama yetmedi. Üç gün kaldım, yine yetmedi. Açık söylemek gerekirse Konya, zamanla ölçülecek bir şehir değil.
Şehrin merkezinde Karatay ile Aziziye hattında kaldım. Yani Konya’nın kalbinde. Kaldığım yer özellikle not düşmek isterim: Mesnevi Otel.
Konya’ya giderken lüks bir otel arayışında değildim. Benim için önemli olan konaklama değil, şehri gezmek, görmek ve hissetmekti. Bu yüzden şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Eğer amacınız gerçekten gezmekse, minimum imkânla maksimum verim alınabiliyor. Her zaman gösterişli otellere gerek yok.
Mesnevi Otel bu anlamda tam yerinde bir tercih oldu. Sade, temiz, merkezi ve fiyat olarak oldukça uygun. Mevlâna Meydanı’na yürüyerek birkaç dakika mesafede. Kahvaltısı yeterli, çalışanları samimi. Özellikle Ramazan Bey’e ayrıca teşekkür etmek gerekir.
Konya’da ilk durağım Sadreddin Konevi Türbesi oldu. Kalabalıktan uzak, daha sakin, daha içe dönük bir yer. Orada insan hızlı yürüyemiyor. Zaten yürümek de istemiyor. Duruyorsunuz, düşünüyorsunuz.
Konya’yı anlamak için doğru başlangıç burasıydı benim için. Konevi, ilmin ve tasavvufun derin tarafını temsil eden bir isim. Mevlana’yı anlamanın yollarından biri de buradan geçiyor.
Sonrasında yolum elbette Mevlâna Müzesi ve Türbesi’ne düştü. Ama burası için “gezdim, gördüm” demek haksızlık olur. Mevlâna Türbesi bir ziyaret noktası değil, bir his.
İçeri girdiğiniz anda kalabalığın içinde bir sessizlik başlıyor. Kubbenin altında durduğunuzda zaman yavaşlıyor. İnsan sadece etrafa bakmıyor, kendi içine de bakıyor.
Mevlâna Müzesi’nde sakal-ı şerifin bulunduğu yerde durduğunuzda ise his bambaşka oluyor. Eller açılıyor… dua ediyorsunuz… ve içiniz tarif edilmesi zor bir maneviyatla doluyor.
Mevlana’yı hızlıca gezip çıkılacak bir yer gibi görmeyin. Orada biraz durun. Çünkü Mevlana’yı anlamak, görmekle değil biraz beklemekle başlıyor.
Mevlana’dan sonra yolum Şems-i Tebrizi Türbesi’ne düştü. Şems bu hikâyenin tamamlayıcı ismi. Mevlana’yı dönüştüren, onun iç dünyasını açan kişi.
Ama açık konuşmak gerekirse burada bir eksiklik hissettim. Bu kadar büyük bir değerin olduğu alan daha düzenli, daha güvenli ve daha özenli olabilirdi.
Konya’nın mimari ruhunu en iyi yansıtan yapılardan biri Aziziye Camii. Osmanlı ile Avrupa etkisinin iç içe geçtiği nadir yapılardan biri. En dikkat çekici özelliği ise şu: Pencereleri kapılarından daha büyük.
Klasik cami mimarisinin dışına çıkan bir yapı. İçeri girdiğinizde ferahlık hissi sizi sarıyor.
Ve orada dikkatimi çeken bir şey oldu…
Çok güzel bir koku.
Bu koku ne diye düşünürken cevabını biraz sonra buldum.
Konya’da beni en çok memnun eden yerlerden biri PELEN oldu. Aziziye’de hissettiğim o güzel kokunun kaynağını burada buldum.
Pelen sadece bir koku dükkânı değil. Aynı zamanda küçük lezzetlerin de bulunduğu, şehrin ruhunu taşıyan bir yer.
Ben özellikle Aziziye, Selimiye Camii ve Zengibar kokularını aldım. Hepsi farklı karakterde ve gerçekten kaliteli. Konya’dan dönerken yanınıza bir koku almak, o şehri daima yanınızda taşımak gibi.
Ve güzel bir detay:
Pelen’in önünden şehir turları kalkıyor. Panoramik şehir turu, Meram turu… Arabası olmayanlar için özellikle çok iyi bir seçenek.
Aziziye Çarşısı içinde bir başka dikkat çeken yer ise Dostlar Hediyelik.Burayı diğer dükkânlardan ayıran önemli bir yönü var: Buradan elde edilen gelir GÜL GENÇLİK DERNEĞİ’ne aktarılıyor. Yani yaptığınız alışveriş sadece bir hatıra değil, aynı zamanda bir katkıya dönüşüyor. Orada bizimle ilgilenen Gül Gençlik Derneği Sorumlu Müdürü Zeki Yiğit Bey’e de ayrıca teşekkür etmek gerekir. Güler yüzü ve ilgisi gerçekten memnuniyet vericiydi
Aziziye Çarşısı’nın içinde gezerken TİRİTCİ MİTAHAT karşınıza çıkıyor.
Tirit yemeden Konya’dan dönmeyin.
Bir porsiyon fazla gelebilir.
İki kişi paylaşabilir…
Ama benim önerim net: tek başınıza yiyin.
Konya mutfağına “sade” demek eksik kalır.
Bu mutfak gösterişsiz ama derindir
Etli ekmek bilinen yüzü…
Ama bamya çorbası içmeden anlaşılmaz.
Tirit, tandır kebabı, yağ somunu, çöpleme…
Bunlar sadece yemek değil, geleneğin devamı.
Tatlı tarafı da ayrı bir dünya:
Höşmerim, irmik helvası, kenevir helvası…
Bazı yerlerde yediğim helvalar gerçekten akılda kalıcıydı.
Hatta sadece helva için bile tekrar gidilir.
Konya’da yemek yemek sadece yemek değildir.
Bir kültürün içine girmektir.
Konya’nın nefes alan tarafı ise Meram.
Bu kadar yemekten bahsetmişken, Meram’da önemli bir ismi de es geçmemek gerekir. Ateşbaz-ı Veli Türbesi, sadece bir ziyaret noktası değil; Konya’nın hizmet anlayışını, mutfak kültürünü ve tevazusunu temsil eden önemli duraklardan biridir.
Meram aslında başlı başına bir gün ayrılması gereken bir bölge. Çünkü buraya gelmişken sadece Ateşbaz ile kalınmaz.
Meram’a gittiğinizde mutlaka:
- Ateşbaz-ı Veli Türbesi
- Tavus Baba Türbesi ziyaret edilmeli.
Tavus Baba’ya gittikten sonra, hemen yakınında bulunan Çakı Bey Etli Ekmek Salonu’na uğramadan dönmeyin.
Bamya çorbası…
Yarım söylemeyin. Tam alın.
Meram aslında başlı başına gezilecek bir yer. Ama zaman darlığından hepsini göremedim.
Bir de Maruf Türbeönü Lokantası’na gittim. Servis hızlıydı ama helvaları gerçekten çok iyiydi.
Konya’da belediyecilik de dikkat çekiyor.
Yollar geniş ve düzenli.
Belediye Kafeler temiz, fiyatlar uygun.
WC’lerin ücretsiz olması önemli bir hizmet.
Bu noktada ortaya konan düzen ve hizmet anlayışı için başta Konya Büyükşehir Belediye Başkanımız Uğur İbrahim Altay’a, ardından belediye çalışanları olmak üzere emeği geçen herkese teşekkür ederiz.
Toplu taşıma güçlü ama asıl mesele şu:
Bu şehir ulaşılabilir.
Tramvaya binmek bile bir deneyim.
Şehrin içinden geçiyorsunuz… ritmini hissediyorsunuz.
Konya büyük bir şehir, bu büyüklük sadece fiziksel değil, manevi.
Bu yüzden her yeri üç günde gezmek mümkün değil.
Sille…
Alaaddin Tepesi…
Kelebekler Vadisi…
Ve özellikle Çatalhöyük…
Çatalhöyük, tarih severler için bir durak değil, bir başlangıç.
Alaaddin Tepesi için ayrı bir not düşmek gerekir:
Her cuma namazı sonrasında Alaaddin Camii’ndeki Sultanlar Türbesi önünde, Selçuklu geleneklerini yaşatmak amacıyla tarihî kıyafetli Alpler tarafından saygı nöbeti ve sancak devir teslim töreni gerçekleştirilmektedir. Bu an sadece izlenen bir sahne değil, geçmişin bugüne dokunduğu bir andır.
Konya’da sema meselesine ayrıca değinmek gerekir. Mevlâna Kültür Merkezi’nde dönem dönem daha erişilebilir, hatta bazı programlarda halka açık sema imkânları bulunabildiğini gördüm. Bu yüzden Konya’ya gidenlerin mutlaka güncel programları araştırmasını tavsiye ederim.
Ancak İRFA’da karşıma çıkan 1250 TL’lik ücret açıkçası beni düşündürdü. Evet, Konya turistik bir şehir; dünyanın dört bir yanından insanlar geliyor. Ama kendi kültürümüzü, kendi insanımıza turist fiyatıyla sunmak doğru değil. Sema sadece izlenen bir gösteri değil; bu toprakların hafızasıdır. O hafızaya ulaşmak bu kadar pahalı olmamalı.
Hafta sonu turist yoğunluğu varsa ücretli model sürdürülebilir; fakat hafta içi bir günün yerli ziyaretçilere daha makul ya da halka açık şekilde ayrılması çok yerinde olur. Bu bir kayıp değil, aksine şehre ve vatandaşa kazançtır.
Konya’yı bu yüzden bir defalık gezi gibi görmemek gerekir. Her gelişte başka bir kapı açılıyor. Birinde Mevlana’da duruyorsunuz, birinde Meram’a yöneliyorsunuz, birinde Alaaddin Tepesi’ni, birinde sema programlarını takip ediyorsunuz. Hatta aynı otele tekrar gelip kaldığınız yerden devam edebileceğiniz bir şehir burası.
Ama şunu unutmayalım…
Gittiğimiz her yerde bir mezarlık vardır.
Ama Konya’daki mezarlıklar farklıdır.
Üçler Mezarlığı…
Sadece bir kabristan değil, bir hafıza.
Musalla Mezarlığı…
Genişliği ve taşıdığı anlamla başka.
Ve Şehitlik…
Orası ayrı bir duruş.
Gerçekten çok büyük bir alan ve golf arabasıyla gezdirilmemiz de ayrı bir incelikti.
Konya’da ölüm bile sessiz değil…
derin.
Sonuç olarak…
Konya bağırmaz.
Ama derin konuşur.
Koşarsanız hiçbir şey anlamazsınız.
Durursanız… çok şey alırsınız.
Ben üç gün kaldım…
Ama hâlâ tamamlanmadı.
Konya bitmez…